De uitdaging?


Probeer 30 dagen lang vaste zeep als alternatief voor douchegel in plastic flessen. Gebruik de zeep in de uitdagingsdoos of ga zelf op zoek!

Navigatie


Waarom zou je deze uitdaging aangaan?
Hoe pak je het aan?
Tips en ervaringen
Links



Waarom zou je deze uitdaging aangaan?


We gaan eerst even in op zeep voor het lichaam en shampoo.
Zeep gebruiken we vooral in vloeibare vorm (douchegel). Voordelen? Zacht voor de huid, en makkelijk te gebruiken. Nadelen? Vervuilende plastic flessen, prijs, en zetten aan tot verspilling (te veel gebruik per douchebeurt).
Hun promotie is grotendeels gebaseerd op marketing die moet maskeren dat elke zeep dezelfde functie en werking heeft, en buiten de artificiële geur en 'speciale ingrediënten' identiek is aan elke andere zeep[1] . Een goedkoop alternatief dat lang meegaat, en bovendien komt in minimale verpakking, is vaste zeep. Deze heeft zijn effectiviteit sinds lange tijd bewezen, aangezien vloeibare zeep pas enkele decennia op de markt is. Hierover verder meer.
Shampoos zijn nog een heel ander verhaal[2] . De belangrijkste ingrediënten van shampoo's zijn sodium sulfaten, chemische componenten die ook gebruikt worden in producten voor het schoonmaken van industriële machines, vloeren, en auto's. Het probleem is dat ze té effectief zijn wanneer ze gebruikt worden als shampoo. Ons haar bevat namelijk een natuurlijke olie, sebum, die het glans en textuur geeft[3] . Vanuit dermatologisch standpunt is het de ideale conditioner[4] . Wanneer je je haar wast met shampoo gebeurt het volgende[5] :
  1. De shampoo verwijdert al het sebum uit het haar;
  2. Dit zorgt na drogen voor dof en droog haar, aangezien alle olie verwijderd is (denk aan statisch haar);
  3. Dit effect wordt tegengegaan door aanbrengen van conditioner, in feite een chemisch vervangmiddel voor de natuurlijke oliën die je net hebt afgewassen;
  4. Door de volledige verwijdering van sebum gaat het lichaam overcompenseren door te veel sebum te produceren, waardoor je haar juist sneller té vettig wordt.

Vooral dit laatste is een pervers effect, want het werkt door op lange termijn. Ook als je stopt met het gebruiken van dit soort shampoos zal je lichaam nog een tijdje overcompenseren, waardoor je haar lange tijd vettig kan blijven. Zo wordt ons haar afhankelijk van de shampoo, en komen we terecht in een cyclus. Ooit de instructies op een shampoofles gelezen? Elke fabrikant zal je aanraden het haar twee keer in te zepen en uit te wassen. Dit is compleet nutteloos, en zeker niet voordelig voor je haar. Het is een bekende marketingtechniek om, indien je de verkoop van een product niet kunt verhogen (want iedereen koopt shampoo), ervoor te zorgen dat het verbruik bij de consumenten verhoogt. Haar is bovendien, net als nagels, dode materie. Je kan het niet "revitaliseren" of er "vitaminen aan toevoegen".
Ten slotte bevatten zowel zeep als shampoo vaak ingrediënten die slecht zijn voor het milieu: zepen met scrubs bevatten microplastics (de bolletjes) die in het water terechtkomen[6] , en bepaalde stoffen zorgen voor een wildgroei aan resistente bacteriën in onze riolen en rivieren[7] .



Hoe pak je het aan?


De uitdaging is simpel. We concentreren ons enkel op vaste zeep als alternatief voor douchegel (dus geen shampoo). Minimale verpakking, lage prijs, en lang gebruik! Let wel steeds op het volgende:
  • Gebruik geen handzeep om je te douchen. Deze is meestal te agressief, zeker voor je gezicht.
  • Vermijd parabenen, alcohol en parfums in zeep. Deze kunnen irritaties veroorzaken. Dit hangt af van persoon tot persoon, dus je kan best experimenteren. Parfums zijn misschien moeilijk te vermijden.
  • Vermijd palmolie. Heel veel zeep wordt gemaakt op basis van palmolie, die voornamelijk wordt verbouwd in Indonesië, Maleisië en Nigeria. Bij het aanleggen van plantages worden grote stukken regenwoud vernietigd, met verschrikkelijke gevolgen voor de lokale fauna en flora[8] [9] [10] . Palmolie wordt niet enkel gebruikt in zeep, maar ook massaal in voeding (ijs, margarine, koekjes...) en cosmetica. Let op de ingrediëntenlijst op 'palm oil', 'palm kernel oil', 'oil palm fruit', 'sodium palm(it)ate'.Staat er enkel 'vegetable oil'/plantaardige oliën? 90% kans dat het om palmolie gaat!
  • Ga bv. voor een zeep op basis van olijfolie of kokosolie.

Een alternatief zoeken voor shampoo is een lang en persoonlijk proces. Ikzelf gebruik hiervoor vaste zeep, hetzij mijn Aleppo-zeep, hetzij zeep speciaal voor het haar. Zoek hiervoor naar 'shampoo bars' in winkels als De Kruidentuin of webshops als BeeNatural[11] . Het vervangen van shampoo vormt geen deel van de uitdaging, maar je bent natuurlijk vrij om te experimenteren. Zoek inspiratie bij de 'no poo' beweging (kort voor 'no shampoo')[12] .


Tips en ervaringen


In deze rubriek kunnen jullie al jullie tips, ideeën, maar ook bedenkingen en twijfels achterlaten. Laat je niet tegenhouden door deze tabel. Als je iets toe wilt voegen aan de teksten hierboven, doe dat dan gerust! Lijkt dat je te veel werk? Geen probleem! Deel dan gewoon hieronder je ervaringen. Creëer zoveel ruimte als je nodig hebt.
De rest laat ik aan jullie over!

C21 (persoonlijke tips)

  • Mijn favoriete vaste zeep is Aleppo-zeep. Deze olijfoliezeep is te verkrijgen bij Di (drogisterij, overal aanwezig) of in Midden-Oosterse supermarktjes.


P1090565.JPG
Mijn Aleppo-zeep. Ik bewaar hem in een washandje dat ik dichtknoop met een touwtje. Zo blijft hij droog in mijn toiletzak.

Deelnemer 1: Hans

  • Vaste zeep gebruiken is in principe geen probleem, gewoonte die mijn ouders al hadden, maar een beetje in onbruik geraakt is sinds ik op kot zit. Ik heb er niet veel moeite mee om terug te schakelen.
  • Omdat er nog vloeibare zeep op kot was, ben ik voorlopig die zeep aan het opgebruiken.
.
.
Deelnemer 2: Saskia

  • Ik merk dat mijn mededeelnemers de zeep goed bevinden, en kan hen hier enkel in bijtreden… Het was geen enkel probleem voor ons om over te schakelen op vaste zeep (al staat er nu wel nog een bodempje vloeibare douchegel te verkommeren in een hoekje van de douche… dat zal ooit toch nog gebruikt worden… na de uitdaging). Maar ja, de zeep mag blijven.
    Enthousiast als we zijn, zijn we nog een stapje verder gegaan. Zeep: allemaal goed en wel, maar wat doe je met je haar? Haar haar haar! Het is geen optie om je haren in te smeren met zeep. Dat vertelde ook onze patroonheilige, ons Bea Johnson. Ik geloof wat zij zegt.
    Maar in de Lush kan je hiervoor een oplossing vinden. Vorige zaterdag kwamen we toevallig in Antwerpen, en daar is zo'n winkel. In de Lush kan je heel wat ter plaatse gemaakte cosmetica kopen. De spulletjes liggen allemaal los in de winkel, dus als je je eigen doosje meebrengt, kan je helemaal zero-waste gaan! Wij gingen dus voor shampoo. Check: de shampoo-bar. Ik ben alvast verkocht. En niet alleen omdat alles met dit stuk shampoo zo gezellig schuimt wanneer je onder de douche staat. Het werkt ook echt! Mijn haar heeft niet gereclameerd. Bovendien zalig voor op reis! Gedaan met (angst voor) uitgelopen flessen!
    Het prijskaartje… dat vormt voor sommigen misschien een afknapper. Voor één rondje schuim betaal je ongeveer 9 euro. Toch denk ik dat je niet kan sukkelen; voor biologische shampoo's heb ik al meer betaald, en dit is een kwaliteitsvol product (vegan-proof en al!), waar je bovendien een hele tijd mee kan wassen (één blokje vormt het equivalent van 3 flesjes van 250 ml). Voor meer info: http://www.lush.nl/shop/product/category/path/147_148/shampoo.

    IMG_20140315_150420.jpgIMG_20140315_150348.jpgIMG_20140315_151411.jpg

    Trouwens, nu we toch in de Lush waren… We namen ook meteen een doosje tandpastablokjes mee. Ik vind ook deze tandpastablokjes zeer handig, niet in het minste om de afvalberg te verminderen (wat doen jullie zoal met jullie afgedankte tandpastatubes...?).


breathofgod-352x352.jpg
Breath of God!

.
Deelnemer 3: Stephanie

  • Eerste dag Zero Waste uitdaging. En het begon meteen al goed. Na mijn 3-wekelijkse looptraining (nog enkele weken tot de 5 km!) was het tijd om te douchen. Laat ik maar meteen die zeep uit de mystery box proberen. Zo’n grote stap is dit overigens niet voor mij. Al sinds enkele maanden ben ik overgestapt op vaste zeep met het idee iéts milieuvriendelijker om te gaan met mijn producten. Natuurlijk liet ik mij verleiden om het eerste, beste en grootste blok zeep dat ik kon vinden te kopen. Bij thuiskomst en na verder onderzoek bleek dat er natuurlijk wel iets inzat dat leek op palmolie. Maar goed, gekocht is gekocht en ik ben toch begonnen met die blok zeep te gebruiken. Ondertussen is de zeep nog maar half (gaat echt lang mee) en heb ik eigenlijk geen verschil gemerkt. Ook kan ik even opmerken dat ik de enige in mijn familie ben die deze zeep gebruikt en het dus wel extra moeilijk is om van die andere geurtjes (die vaak véél sterker zijn en dus verleidelijker) af te blijven. Maar goed, de aanhouder wint, I guess?
    Vandaag was het dus niet zozeer wennen aan het feit dat de zeep niet uit de fles komt maar wel aan de geur. Dat was trouwens bij die eerste blok (waar palmolie in zat) ook het geval. En volgens mij is dit allemaal marketing: als je de zeep koopt ruikt deze zeer sterk. Maar de eerste dagen nadat je het papiertje eraf hebt gehaald moet je al echt aan de blok gaan ruiken en snuiven om de geur terug te herkennen. Op het eerste zicht kan je dan misschien denken dat je niet lekker ruikt als je uit de douche komt omdat je geurloze zeep hebt gebruikt maar niets is minder waar. Ik heb nog nooit, maar dan ook nooit een ervaring gehad waarbij ik me met vloeibare zeep heb gewassen en waarbij ik die geur een uur na het wassen nog altijd rook. Misschien ligt dat aan de liters parfum die ik nadien gebruik, maar ik geloof er gewoon niet in. Mijn ervaring heeft me geleerd dat je helemaal niet (langdurig) gaat ruiken naar de zeep die je gebruikt. En ik heb ook nog nooit het gevoel gehad in de douche dat ik onder een waterval op een of ander tropisch eiland stond terwijl ik mij inzeepte (maak u geen illusies!). Ik heb tot zover aldus geleerd dat zeep gewoon moet doen wat een zeep zou moeten doen, en dat is ervoor zorgen dat je een ‘clean’ en fris gevoel hebt maar dus niet dat je gaat ruiken als een kokosnoot of vanillestokje en je het gevoel hebt de afgelopen maanden als een godin op Bora Bora te hebben doorgebracht. Wederom: maak u geen illusies!
    Wat betreft de Aleppo- zeep die ik vandaag gebruikt heb (dankuwel, mystery box) kan ik alleen maar getuigen van een positieve ervaring. De zeep rook oprecht lekker kruidig (deed me een beetje aan iets Oosters, hamam-achtig denken). Een groot verschil met vloeibare zeep is dat deze zeep niet zo hard schuimt op het washandje, maar uiteindelijk is dat ook maar bijzaak (meer schuim betekent niet per sé meer proper, right?). Ik heb het zeepblokje uiteraard in een zeephoudertje gelegd (staat zeer primitief tussen al die bussen die de rest van mijn familie gebruikt). Na afloop heb ik het gevoel fris en proper te zijn, is mijn geweten gesust (oef, toch al geen half regenwoud op mijn lijf gesmeerd) en na grondige inspectie (even ruiken onder de oksels-sorry, dit is mijn badkamer) is de zeep goed bevonden door mijzelf in hoogsteigen persoon. Nu maar hopen dat ik de komende week geen nare huidreacties krijg (kan altijd!) en dat ik ook ga kunnen afblijven van de badschuim (in plastic fles uiteraard) die verleidelijk lonkt naast de kraan. Mijn zotte aankoop van de halve Ici Paris XL afgelopen week om mijn depressie te sussen is uiteraard ook niet echt bevorderlijk.
    Enfin. Dag 1-Aleppo zeep was alleszins een succes. Tot de volgende!

aleppo 1.jpg
Aleppo-zeep

.
.
Deelnemer 4: Janka


  • Hoog tijd om hier eens iets neer te pennen! Waarschijnlijk denkt iedereen ondertussen dat ik mij niet was omdat ik mijn bevindingen hier niet opschrijf, maar niets is minder waar. Vlug het tegendeel bewijzen dus! Ik ben de eerste week stiekem gewoon de vertrouwelijke vloeibare zeep in flessen blijven gebruiken (*Busted*!).
    De reden waarom wij thuis deze zeep gebruiken is dat we altijd weer zeepresten in de randen van de douche / bad terugvinden. Om de een of andere reden helpt gewoon naspoelen niet en is het steeds weer nodig om goed te schrobben of om er een of ander poetsproduct bij te halen. Dit heeft dan twee nadelen: schrobben zorgt ervoor dat je terug begint te zweten en je je opnieuw moet wassen (merk de visieuze cirkel op!), en poetsen betekent waarschijnlijk niet-milieuvriendelijke stoffen + het afval van de fles waar het product inzit. Je hoort het al: een vrij ingewikkelde reden om geen zeep te gebruiken.
    Bovendien zijn er nog 2 andere dingen die ik erbij moet zeggen:
    Eerst en vooral was ik mij niet iedere dag met zeep. Ik heb mij vroeger eens laten wijsmaken dat dat niet zo gezond is. Op internet vind je er ook wel wat informatie over (bijvoorbeeld hier: http://www.vief.be/gezondheid/jezelf-wassen-met-zeep-het-slechtste-wat-je-kunt-doen.html#comments of http://www.huidinfo.nl/Zeep&Huid.html). Wel spoel ik mij iedere dag af met water, dit ofwel in een korte douche, ofwel gewoon aan de lavabo. Op die manier heb ik geen probleem met afval van zeep, of met zeepresten in mijn douche ;-). Double win! Uiteraard pas ik mijn "niet-ze
    Vervolgens was ik mij ook soms met shampoo. Ook hier weer een afvalvrijer initiatief want ik gebruik gewoon het schuim van mijn haren voor de rest van mijn lichaam. Het is dus niet zo dat ik extra veel shampoo neem. Voor ik dit hier neerpende, heb ik eerst eens gekeken op internet of ik mij niet totaal belachelijk zou maken als ik dit hier opschreef. Een van de dingen die ik vond was het volgende: "Heb je per abuis je lichaam ingezeept met shampoo? Blijf rustig! Raak niet in paniek! Spoel zo voorzichtig mogelijk je lichaam af, en waarschuw onmiddelijk een arts! Vermeld daarbij gelijk het gebruikte merk shampoo!" Alle gekheid op een stokje! Waarschijnlijk heb ik mij nu meer belachelijk gemaakt door na te kijken of ik shampoo ook voor mijn lichaam mag gebruiken of niet. Tuurlijk mag dat, het is ook maar een zeep als een andere. Wel is het zo dat er uiteraard een reden is waarom shampoo meer voor de haren dan voor het lichaam dient. Shampoo ontvet, dus als je het dagelijks voor je lichaam zou gebruiken, dan zou het kunnen dat je huid iets droger wordt. Niet om dagelijks te doen dus, maar soms kan zeker geen kwaad!
    Dan, eindelijk, het vaste-zeep-verhaal! Voor het moment zit ik in het buitenland en ik heb vroeger al meermaals meegemaakt dat mijn vloeibare zeep uitgelopen was in mijn bagage. Ditmaal geen probleem: de zeep neemt bijna geen plaats in, en kan niet uitlopen. Gewoon in een washandje steken zoals hierboven al vermeld werd, en het is ideaal om te reizen! Als je op vakantie gaat, dan krijg je op hotel of op het appartement waar je verblijft, vaak ook zeepjes en shampootjes aangeboden. Normaal ben ik er als de eerste bij om deze te testen, maar deze keer laat ik ze dus links liggen. Ik leg ze voor de zekerheid zelfs weg zodat ze niet kunnen vuil worden (wie weet beslist het poetspersoneel om de zeepjes bij iedere nieuwe gast te verversen als er ook maar iets aan scheelt).
    De zeep die ik gebruik is niet die van de mystery box, maar wel een oude blok zeep die ik thuis nog had liggen (eerst opgebruiken wat al open is!). Zoals Stephanie al zei ruikt de blok na al die maanden al een pak minder goed, maar eens je hem nat maakt en op je washandje wrijft, vind ik dat het minstens zo goed ruikt dan vloeibare zeep. Ook vind ik eigenlijk dat je vaste zeep net iets langer op je lichaam blijft ruiken dan vloeibare zeep (maar dat kan ook mijn verbeelding zijn). Ik schrijf straks verder!

    • Opmerking C21: heel interessant verhaal Janka! Je haalt een paar heel goede punten aan. Zo is het achterblijven van zeepresten in de douche of bad geen illusie. Proper maken is gelukkig makkelijk, een spuit met azijn vullen is in principe al genoeg. Voor een betere geur raad ik de zelfgemaakte azijn-citroenspray aan, die je vindt onder de uitdaging 'Schoonmaakmiddelen'. Je niet iedere dag wassen met zeep is trouwens volstrekt normaal. Het feit dat veel mensen zich iedere dag douchen, is een fenomeen dat pas na WOII echt gebruikelijk werd. Blijkt echter dat het dagelijks afschuren van je lichaam met warm water en zeep helemaal niet goed is voor onze huid. Mijn zus en ik hadden als kind al last van een droge huid, en dokter raadde dan ook ten strengste aan om slechts enkele keren per week te douchen, ipv elke dag. Heet water wordt sowieso best vermeden, warm, lauw, of koud water is beter voor huid én haar. Je leest er ook meer over in dit hilarische Cracked-artikel '7 Bacis Things You Won't Believe You're All Doing Wrong'. Je wassen met shampoo is geen probleem, maar doe je inderdaad best niet te veel. Omgekeerd gaat trouwens ook. Ben benieuwd naar je vaste-zeep-verhaal!
Deelnemer 5: Kirsten

  • Deze uitdaging ben ik echt onmiddellijk gestart nadat ik mijn mystery box had. Ondertussen gebruik ik dus zo'n 3 weken een vaste blok zeep. Er zaten er twee verschillende in de doos, maar natuurlijk ging ik voor het meest aantrekkelijke pakje met bloemen op. Deze had in het begin ook een heel lekkere bloemengeur, maar deze is nu niet meer te bespeuren (behalve als ik mij aan het wassen ben). Ik merk wel dat ik nog steeds aangetrokken wordt door de busjes douchegel als ik thuis ben, maar toch probeer ik deze niet te gebruiken (1x heb ik het toch niet kunnen laten, sorry! Mijn gewoonte kwam toen even boven...). Ondertussen heb ik wel gemerkt dat mijn huid wat droger aanvoelt dan wanneer ik douchegel gebruik, maar dat kan ook aan mij liggen. Ik heb een vrij gevoelige huid en gebruik momenteel een blok vaste zeep met een parfum op. Het zou dus best kunnen dat als ik bijvoorbeeld zeep gebruik op basis van olijfolie dat dit niet zo zou zijn. Verder heb ik de gewoonte om mezelf elke dag te wassen met zeep en nu las ik net in het verhaal van Janka, dat dit eigenlijk niet zo goed is voor je huid. Dus zoals ik al zei zal mijn droge huid eerder voortkomen vanuit mijn eigen gewoonten dan het feit dat ik mezelf nu was met een blok vaste zeep. Misschien is het tijd dat ik eens een andere soort zeep probeer en dat ik volgende week mijn ervaringen hier nog snel over deel. To be continued...

  • Mijn vermoedens werden tijdens deze laatste week bevestigd. Ik gebruikte echt het verkeerde soort zeep. De blok die ik vorige week gestart ben, heeft niet echt een geur en is gemaakt voor mensen met een bepaald type huid. Zo is het goed voor een gevoelige, vettige of normale huid en is het op zo'n manier gemaakt dat werkelijk alle zeep van je lichaam gespoeld wordt. Hierdoor kan je huid dus niet uitdrogen of geïrriteerd geraken door zeepresten. Mijn huid voelde na de eerste wasbeurt opnieuw beter en zachter aan. Voor degenen die een gevoelige huid hebben, is het dus echt aan te raden om een zeep te nemen zonder parfum, want deze met zijn veel agressiever.
.
.


Links


  1. ^ http://www.dailymail.co.uk/news/article-2048496/Shower-gel-better-soap-It-just-wont-wash.html
  2. ^ http://www.npr.org/templates/story/story.php?storyId=102062969
  3. ^ http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC3002407/
  4. ^ http://books.google.be/books?id=zfCcw3qon7cC&pg=PA40&lpg=PA40&dq=conditioner+mimics+sebum&source=bl&ots=c3X2qYa6dA&sig=SDAL542uWYEta98HQl5IVrGMgrg&hl=en&sa=X&ei=jjU5UaeUE8SWrAHV34DgBg&redir_esc=y#v=onepage&q=conditioner%20mimics%20sebum&f=false
  5. ^ http://health.howstuffworks.com/skin-care/scalp-care/tips/how-often-wash-hair.htm
  6. ^ http://www.noordzee.nl/campagnes/microplastics/
  7. ^ http://www.theguardian.com/science/2009/mar/29/detergents-drug-resistant-bacteria
  8. ^ http://green.blogs.nytimes.com/2012/05/01/a-grim-portrait-of-palm-oil-emissions/?_php=true&_type=blogs&_r=0
  9. ^ http://www.nytimes.com/2007/01/31/business/worldbusiness/31biofuel.html?pagewanted=1&ei=5088&en=e653a375e67e8e49&ex=1327899600&partner=rssnyt&emc=rss&_r=0
  10. ^ http://wwf.panda.org/what_we_do/footprint/agriculture/palm_oil/
  11. ^ http://beenatural.be/
  12. ^ http://en.wikipedia.org/wiki/No_poo